Dezelfde woorden tussen het Nederlands en het Bulgaars

Dezelfde woorden tussen het Nederlands en het Bulgaars

Het artikel is gebaseerd op mijn onderzoek over dezelfde thema.

Veelvoorkomende woorden tussen Nederlands en Bulgaars

Op het eerste gezicht lijken het Nederlands en het Bulgaars totaal verschillend. De ene behoort tot de Germaanse taalfamilie, de andere tot de Slavische. Ze worden gescheiden door 2000 kilometer, verschillende historische bestemmingen en verschillende culturele tradities. Toch zijn er veel overeenkomsten tussen beide talen - sommige voortkomend uit duizenden jaren gemeenschappelijke prehistorie, andere als gevolg van specifieke historische contacten in de afgelopen eeuwen.

Een Bulgaar die net in Nederland is aangekomen en luistert naar een toespraak in het volkomen onbekende Nederlands, zou verbaasd zijn over het grote aantal bekende woorden die overeenkomen met het Bulgaars, zelfs qua uitspraak.

Te beginnen met de ontkenning "nee"; de getallen "nul", "twee", "drie", "zes" en grote getallen, zoals "miljoen", "miljard" enz.;

De namen van de maanden, de continenten, werkwoorden zoals: "kunnen", "delen", "proberen", "herstellen", "inpakken", "investeren", "inventariseren", "graveren", "het kost me", "vrezen", "passen", "rover", "zaaien", "galopperen", "kopiëren", "herstellen" en vele andere. Naast de woorden die voor alle Europeanen gangbaar zijn en die in het Nederlands en Bulgaars vrijwel identiek worden uitgesproken, zoals: "administratie", "receptie", "instelling", "universiteit", "instituut", zijn er ook veelvoorkomende woorden zoals: "weg", "fiets", "barak", "bivak", "bal", "kern", "sokkel", "bank", "ijsberg", "wagen", "kraan", "kassier", "bon", "cheque", "gilde", "kabel", "stekker", "schalter", "schakelbord", "rang", "zeil", "pauze", "advertentie", "sjaal", maar ook het verkleinwoord "sjaal", "stoel", maar ook het verkleinwoord "stoel", "pakket", maar ook het verkleinwoord "pakket", en vele andere.

Maar ook veel voorkomende woorden zijn die welke in Bulgarije vóór 9 september 1944 werden gebruikt. "Bioscoop", "ramp", "mahorka", "vakhmeister", "schooner", "dweil", of de verouderde namen van sommige schaakstukken: "tour", "fritz", "pionnen"; en vele andere medische, juridische en wetenschappelijke termen; en een aantal vertegenwoordigers van flora en fauna, zoals: "acacia", "beuk", "els", "talloze" namen van bloemen; evenals dieren: "papegaai", "krokodil", "leeuw", "luipaard", "jakhals", "pauw" en zelfs het woord "vlieg" in het Nederlands komt overeen met hun woord voor mug: "muh".

Deze overeenkomsten betekenen niet dat de Bulgaarse taal vol zit met directe Nederlandse leenwoorden, maar mijn recente onderzoek naar dit onderwerp weerlegt categorisch het eerdere cliché uit de tijd van communistische "wetenschappers" dat er slechts 170 Nederlandse woorden in de Bulgaarse taal voorkomen en alleen op het gebied van de scheepsbouw. ​​Het werkelijke beeld is complexer en interessanter.

Het omvat drie duidelijk onderscheidbare lagen van gemeenschappelijke woorden: oude Proto-Indo-Europese geërfde woorden; woorden die beide talen gemeen hebben, internationale Europese woorden met een Latijnse, Griekse, Franse, Italiaanse of andere gemeenschappelijke oorsprong, maar met dezelfde uitspraak in beide talen, evenals een enorm aantal historische leenwoorden, voornamelijk via het Russisch, die via Peter de Grote vanuit het Nederlands in het Russisch terechtkwamen.

Sommige neologismen hebben ook beide talen gemeen, en wederom met dezelfde uitspraak.

Het is dit onderscheid in oorsprong dat ons in staat stelt de ware omvang van de verbanden te begrijpen.

Gemeenschappelijke Indo-Europese wortels

De oudste laag van overeenkomst tussen het Nederlands en het Bulgaars is hun gemeenschappelijke Proto-Indo-Europese oorsprong.

De meest hardnekkige en indrukwekkende overeenkomsten tussen het Nederlands (uit de Germaanse taalfamilie) en het Bulgaars (uit de Slavische taalfamilie) zijn afgeleid van de gemeenschappelijke Proto-Indo-Europese taal, die zo'n 5000-6000 jaar geleden werd gesproken.

Basiswoorden en telwoorden voor dagelijks gebruik zijn verbazingwekkend goed bewaard gebleven:

broer – брат
zuster – сестра
nieuw – нов
nacht – нощ
twee – две
drie – три;
zes - шест
zeven – седем
water – вода
moeder – майка
trecht – трахт, траектория
waden – вада
water – вода
baal – бала

De vooraanstaande Nederlandse taalkundige en hoogleraar Nederlandse etymologie Nikolina van der Sijs wijst op de vroegst bekende geschreven Nederlandse woorden: "twee", "drie", "zes", "vada" en "tract" – die alle ongewijzigd in het Bulgaars voorkomen.

Deze woorden zijn een erfenis van de oude gemeenschappelijke Proto-Indo-Europese taal en geen leenwoorden uit de ene of de andere taal. Hetzelfde geldt voor een aantal grammaticale kenmerken die zijn overgeërfd van het Proto-Indo-Europese systeem.

De gemeenschappelijke Europese geschiedenis speelt ook een belangrijke rol in de vorming van beide talen – het Romeinse Rijk strekte zich uit van de zuidelijke helft van Nederland, over heel Europa, inclusief Bulgarije en tot ver voorbij onze grenzen in het oosten. Thracische en andere pelotons uit het huidige Bulgaarse gebied werden helemaal naar de Rijn gestuurd om de grenzen van het rijk te bewaken. De invloed van het Latijn is dominant, maar ook die van het Grieks, Frans, Duits en andere Europese talen, waarvan de sprekers zich door de eeuwen heen hebben verplaatst en gemigreerd. De constante migratie over het Oude Continent, handel, kerkelijke en culturele uitwisseling dragen bij aan de taalkundige rijkdom en synchronisatie.

Het is belangrijk op te merken dat het Bulgaars, van alle Slavische talen, het dichtst bij de West-Europese talen staat, omdat in de loop der tijd de naamvallen van zelfstandige naamwoorden zijn verdwenen, waarbij alleen de accusatief en datief voor voornaamwoorden zijn behouden, net als in andere West-Europese talen. Bovendien kent het Bulgaars alle negen complexe werkwoordstijden, in tegenstelling tot het Russisch, waar het werkwoord "сум" meestal wordt weggelaten, wat de complexe werkwoordsvormen aantast.

De Gouden Eeuw van Nederland

In de 16e, 17e en 18e eeuw bekleedden Nederland een dominante positie wereldwijd, speelden een onbetwistbare leidende rol in de wereldhandel en stonden bekend om hun zeer ontwikkelde bestuurs- en administratiesysteem, een groot aantal technische uitvindingen en een rijke ontwikkeling op het gebied van alle kunsten. Deze bloei leidde ook tot een bloei van de taal, en omgekeerd: taalkundige rijkdom droeg bij aan de ontwikkeling op diverse levensgebieden en in sociale verhoudingen. Nederlandse zeevaarders reisden de wereld rond en brachten de geografie van de hele planeet in kaart. Ze stelden de eerste atlassen samen met namen, waarvan de geografische namen en cartografie in Europese talen terechtkwamen, waaronder het Bulgaars. Via Peter I kwamen deze namen rechtstreeks vanuit het Nederlands in het Russisch terecht, en van daaruit in het Bulgaars. Daardoor is hun uitspraak zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke Nederlandse uitspraak bewaard gebleven.

In de 16e tot en met de 18e eeuw was Nederland een toonaangevend centrum van cartografie; zelfs het woord atlas zelf is Nederlands, evenals de uitvinding ervan. Nederlandse atlassen en kaarten worden in Europa, waaronder Rusland, veelvuldig gebruikt. Daarom zijn veel plaatsnamen in het Russisch terechtgekomen met een vrijwel ongewijzigde uitspraak, aangepast aan het Cyrillische alfabet: Europa, Azië, Afrika, Amerika, Australië, Antarctica, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Delft, Leiden, Utrecht, Groningen, Maastricht, Rijn, Washington, Waterloo, de Waddenzee, de Vaal, de Nederlandse stad Wageningen, en vele andere. De laatste vijf namen worden in het Engels uitgesproken met de karakteristieke Engelse uitspraak van woorden die met een "w" beginnen, namelijk "uu". Dit bewijst juist dat ze in het Bulgaars zijn opgenomen met hun Nederlandse transcriptie. In het Russisch worden alle andere woorden die met een "w" beginnen uitgesproken als een "v" - "whisky", "Willem", "Walter", "Woodstock" en zelfs het relatief nieuwe woord "Wikipedia" wordt uitgesproken zoals in het Nederlands, terwijl in Bulgarije de Engelse uitspraak behouden is gebleven.

De namen van de continenten volgen hetzelfde model van een pan-Europese wetenschappelijke traditie met Griekse en Latijnse wortels. De woordvormen bereikten lange tijd ook het Bulgaars via het Russisch, waar ze via het Nederlands en andere Europese bronnen doordrongen.

Tijdens de Gouden Eeuw van Nederland arriveerde de jonge Russische kroonprins Peter I in Zaandam, vlakbij Amsterdam, om scheepsbouw te studeren. Naast termen uit de scheepsbouw exporteerde hij ook de helft van de Nederlandse woordenschat naar het Russisch.

Peter zelf sprak vloeiend Nederlands, wat een enorme invloed had op het Russisch. In een vertrouwelijk document aan graaf A.G. Dolgoruky, gedateerd 1 oktober 1707, schreef Peter I het volgende:

"Men moet de navigatie leren met alles wat daarbij hoort [...] en men moet ook de Nederlandse taal zo goed mogelijk leren."

en hij overwoog enige tijd serieus om het Nederlands als officiële vreemde taal in Rusland in te voeren.

Het cruciale historische moment was de regeerperiode van tsaar Peter I (1672-1725). Aan het einde van de 17e eeuw liep Rusland op bijna alle gebieden aanzienlijk achter, ook op het gebied van scheepsbouw en maritieme technologie. Aan het einde van de 17e en het begin van de 18e eeuw verbleef de jonge tsaar Peter lange tijd in de Republiek der Nederlanden – destijds de belangrijkste maritieme en handelsmacht van Europa. Daar lieten Nederlandse ambachtslieden een oud schip voor hem verbouwen, maar bij zijn terugkeer naar Rusland bleek dit hem niet te helpen.

Hij verklaarde zichzelf door God geroepen tot vader van de scheepsbouw.

In de kustplaats Zaandam, vlakbij Amsterdam, werkte hij op de scheepswerf, waar hij scheepsbouw studeerde en de technische terminologie onder de knie kreeg. Peter sprak zelf goed genoeg Nederlands om met specialisten te communiceren en contracten te ondertekenen. Na zijn terugkeer naar Rusland, op 1 januari 1700, synchroniseerde hij de kalendertijd; in Rusland werd toen het jaar 7200 gevierd.

In het Bulgaarse Etymologische Woordenboek van de Bulgaarse Academie van Wetenschappen uit 1971 wordt het gebruik van de huidige namen van de maanden in Bulgarije bevestigd sinds ten minste de 13e eeuw, maar er zijn geen gegevens over het vroegste gebruik ervan, of het teruggaat tot de Romeinse tijd.

Hoewel Peter I in Rusland als een beschavende figuur wordt beschouwd, is zijn wreedheid tijdens zijn verblijf in Nederland en daarna ook goed gedocumenteerd. Een van deze manifestaties is hoe hij, voor zijn eigen vermaak, twee van zijn bedienden op het plein wilde onthoofden, maar de Nederlandse autoriteiten weigerden dit, met het argument dat dit niet zonder proces kon gebeuren. Vervolgens spraken de rechters de bedienden vrij en werden ze vrijgelaten. Of in andere Nederlandse memoires wordt beschreven hoe Sint-Petersburg werd gebouwd op de botten van 100.000 Zweedse krijgsgevangenen, die daar onder onmenselijke omstandigheden moesten werken en daarvoor met hun leven betaalden. Een van de meest schokkende verhalen is de onthoofding in 1724 van Willem Mons - de vermeende minnaar van zijn ongeletterde vrouw Catharina, waarna zijn hoofd werd weggehaald en permanent in een enorme pot naast haar bed werd geplaatst.

Om Rusland te bevrijden van eerdere tradities, verplaatste men de hoofdstad van Moskou naar Sint-Petersburg, dat volledig was gekopieerd van Amsterdam - met zijn stelsel van kanalen, bruggen en havenorganisatie die duidelijke sporen van Nederlandse modellen vertoonden, waardoor de stad vaak "Amsterdam aan de Neva" werd genoemd, met een sterke oriëntatie op Nederlandse en meer in het algemeen West-Europese modellen van stedenbouw, scheepvaart en techniek. De Hermitage en het Peterhofpaleis, onder andere gebouwen, werden ook ontleend aan Amsterdam en andere westerse hoofdsteden. Na de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 veranderde de Amsterdamse Hermitage haar naam in H’ART MUSEUM om zich te onderscheiden van de in Rusland nagebootste Hermitage, en staakte tevens alle samenwerking.

Maar tijdens de bouw van de stad in de 18e eeuw bloeiden de contacten nog steeds op. Nederlandse, Duitse, Italiaanse en andere ingenieurs, ambachtslieden en officieren werden hiervoor uitgenodigd, en de grootschalige bouw van de nieuwe hoofdstad, Sint-Petersburg, begon, evenals de modernisering van de Russische vloot.

Het gevolg van de grootschalige aanwezigheid van westerse specialisten was de introductie van een aantal Nederlandse (of vergelijkbare Nederduitse) termen in de Russische taal, met name op maritiem en militair gebied. Tot op de dag van vandaag heeft Rusland zelfs geen eigen woorden voor "soldaat" en "matroos", maar gebruikt het de buitenlandse woorden "matros" en "soldat". Het woord "soldaat" is ontleend aan het Frans, hoewel het mogelijk is dat het tegelijkertijd ook via het Nederlands is binnengekomen, aangezien Nederland precies dit woord gebruikt, terwijl "matros" uit het Nederlands komt.

Enkele klassieke voorbeelden van Nederlandse woorden in het Russisch zijn:

матрос (от matroos)
боцман (от bootsman)
штурман (от stuurman)
шлюп (от sloep)
трюм (от ruim)
верф / верфь (от werf) – корабостроителен завод
кил (от kiel)
гавань (свързано с haven) - пристанище
шлюз (от sluis)
флаг (от vlag)
Штаб (staf)
Мачта (mast)
Почта (post)
Конвой (konvooi)
Юнга (jongen)
Кадет (cadet)
Бухгалтер ( от boekhoder) - счетоводител
Бургомистер - ( от Burgemeester) - кмет
Рюгзак – (от rugzak) – раница
Футляр – (от foedral) – калъф
Бутерброд - (Boterbrood) – сандвич
Галстук – (halsdoek)

(halsdoek) das – afgeleid van het Nederlandse woord voor een sjaal om de nek, maar in het Russisch aangepast tot de benaming voor een das. Zelfs de naam van de pioniersdas is volledig afkomstig uit het Nederlands: "пионерский галстук". En zo zijn er nog veel meer woorden.

Etymologe Nikolina van der Says wijdt een heel boek, "Een klein boekje met Nederlandse leenwoorden", aan Nederlandse woorden die in de Derde Wereldlanden terecht zijn gekomen, waaronder Rusland. Daarin noemt ze ook talen als Bulgaars en Macedonisch, en andere Slavische talen, hoewel de lijst met woorden verre van volledig is.

Een grote groep woorden die ook in het Bulgaars worden gebruikt, is vanuit het Nederlands in het Russisch terechtgekomen met karakteristieke uitgangen, zoals:

"ramka", "probka", "ryumka", "palka", "reika", "lata", "balka", "planka", "rampa" en vele andere. Deze uitgangen maken de woorden welluidender en herkenbaarder, waardoor ze zich aanpassen aan respectievelijk het Russisch en het Bulgaars.

Het is opmerkelijk dat internationale woorden zoals "universiteit", "instituut", "administratie", "recensie" en vele andere soortgelijke woorden, die destijds veelvuldig werden gebruikt, in het Russisch voorkomen en van daaruit in het Bulgaars terecht zijn gekomen met een uitspraak die exact overeenkomt met die van het Nederlands. Dit geeft aanleiding om aan te nemen dat ze precies via het Nederlands zijn binnengekomen, met de bijbehorende transcriptie.

De Nederlandse taalkundige Nikolina van der Sijs documenteert in haar overzichtsboek over Nederlandse woorden die in andere talen zijn terechtgekomen, "Een boekje met leenwoorden uit het Nederlands in andere talen" (2006), en in haar bredere onderzoek naar Nederlandse woorden, de invloed van de Nederlandse taal. Ze onderzoekt hoe puur Nederlandse woorden in andere talen zijn opgenomen. Sommige termen zouden ook via een Duits of Nederduits dialect, gesproken in de gebieden langs de Neder-Rijn en in delen van West-Duitsland, langs de grens met Nederland, kunnen zijn verspreid, maar vooral door contacten met Nederland.

Van Rusland naar Bulgarije na 1878

Na de bevrijding van Bulgarije in 1878 speelde de Russische taal een belangrijke bemiddelende rol. Via Russische vertalingen, leerboeken, militaire en administratieve modellen, en door de aanwezigheid van Russische en Europese specialisten, vonden talrijke Europese concepten hun weg naar de jonge Bulgaarse staat.

Sommige maritieme en technische termen die in het Russisch al ingeburgerd waren, kregen ook Bulgaarse equivalenten of bleven herkenbaar. De bredere stroom betreft echter internationale administratieve, juridische en wetenschappelijke termen. De Grondwet van Tarnovo uit 1879 werd bijna letterlijk overgenomen van het Belgische model. Prins Alexander Battenberg en de buitenlandse specialisten om hem heen versnelden de introductie van Europese terminologie. De Nederlandse bijdrage is hier indirect – via het Russisch en de pan-Europese woordenschat.

Via Prins Alexander Battenberg stamt de huidige Bulgaarse heraldiek, die ook een voortzetting is van het Tweede Bulgaarse Koninkrijk. Zijn vader was Prins Alexander Philipp August Ludwig von Hessen und bei Rhein (1823-1888), van de dynastie Hessen-Darmstadt. Het huidige Bulgaarse wapen vindt zijn oorsprong daar en is identiek aan het Nederlandse wapen, dat afkomstig is van de dynastie Nassau-Oranje. De familie Nassau zelf stamt af van de graven van Laurenburg (vanaf het einde van de 11e/begin van de 12e eeuw, met Duda/Dudo von Laurenburg), die rond 1159-1190 hun zetel verplaatsten naar kasteel Nassau in Duitsland en de naam aannamen.

Een studie van de Bulgaarse professor Kaloyan Velikov aan de Universiteit van Veliko Tarnovo, getiteld: "Van wafel tot vafla: Een overzicht van Nederlandse leenwoorden in het Bulgaars", toont aan dat woorden van Nederlandse oorsprong (bijna altijd via tussenpersonen - Russisch, Duits, Frans of Engels) niet alleen in de scheepsbouw voorkomen, maar in een aanzienlijk breder scala aan semantische gebieden. Dit verbreedt het idee van het Nederlandse lexicale erfgoed in de Bulgaarse taal tot voorbij de eerder erkende "maritieme termen". Hij verwijst in zijn studie ook naar het werk van de Nederlandse etymologe Nikolina van der Sijs.

Internationale Europese woorden en overeenkomst in klank

De overeenkomst in vorm en uitspraak van een groot aantal internationale woorden van Latijnse en Griekse oorsprong is bijzonder opvallend. Woorden zoals "administratie", "instituut", "receptie", "bouw", "grondwet" en tientallen andere klinken erg vergelijkbaar in het Nederlands (administratie, instituut, receptie, enz.) en in het Bulgaars.

Hetzelfde geldt voor de namen van de maanden:

(януари – januari, февруари – februari, март - maart, април - april, май - mei, юни - juni, юли - juli, август - augustus, септември – september, октомври - oktober, ноември - november, декември - december).

Ook is er dezelfde geldig voor de namen van de continenten en voor veel nieuwere termen en neologismen. De naam van Shakespeares klassieke heldin uit "Romeo en Julia" wordt in het Nederlands uitgesproken als Julia (Юлия).

De volgende neologismen worden op dezelfde manier uitgesproken als in het Bulgaars: "innovatie", "technologie", "informatie", "modernisering", "bureaucratie", "autocratie", "motor", "automatisch", "modem", "televisie", "grammofoon", "telefoon" en vele andere, die op dezelfde manier en met dezelfde klank in het Bulgaars en Nederlands zijn opgenomen, gebaseerd op de gemeenschappelijke uitspraak van de voorgaande woorden door de eeuwen heen.

Deze gelijkenis is niet te danken aan een directe overdracht van het Nederlands naar het Bulgaars. Het is het resultaat van de gemeenschappelijke Europese wetenschappelijke, administratieve en culturele traditie, waarin het Latijn (en deels het Grieks) lange tijd als bron van internationale terminologie heeft gediend. Door vroege invloeden en gemeenschappelijke wortels hebben het Nederlands en het Bulgaars deze woorden op een vergelijkbare manier overgenomen, wat leidt tot een vergelijkbare klank, zelfs wanneer de leenroute verschillend is (vaak via het Russisch, Duits, Frans of Engels).

Het is deze laag van internationale woorden, samen met de beperkte historische leenwoorden van Nederlandse oorsprong (voornamelijk via het Russisch) en met de oude Proto-Indo-Europese geërfde woorden, die het gevoel creëert van onverwacht veel gemeenschappelijke of verwante lexicale eenheden tussen de twee talen.

Een groot deel van de gemeenschappelijke en verwante woorden tussen het Nederlands en het Bulgaars blijft onontdekt. ​​Gedurende de eeuwenlange Ottomaanse overheersing en de jaren van totalitaire dictatuur probeerde Rusland het hele debat over de Slavische taalfamilie te misleiden, waardoor die delen van de Bulgaarse taal, en waarschijnlijk ook van andere talen, die van het Russisch verschillen, onontdekt bleven. Er bestaat altijd twijfel of een combinatie van klinkers en medeklinkers niet toevallig samenvalt, maar wanneer de woorden dezelfde betekenis hebben en wanneer een reeks woorden wordt ontdekt, is het waarschijnlijker dat het hier gaat om onontdekte verbanden tussen de talen. Een merkwaardige overeenkomst is er tussen de woorden "bielitsa" en het Nederlandse woord voor wiel, "wiel";

wil en wil, "wil" en "onwil"; "knoflook" – "knoflook";

"veya" en het Nederlandse werkwoord "waaien", waarvan het Nederlandse werkwoord "vaaier" is afgeleid, en dat in het Russisch direct is overgenomen als "veer", en zo zijn er nog veel meer voorbeelden.

Voorlopig kunnen deze overeenkomsten het leren van Nederlands vergemakkelijken, aangezien de lijst met gemeenschappelijke woorden tussen het Nederlands en het Bulgaars 60% bedraagt. Dit omvat zowel woorden van gemeenschappelijke oorsprong, Nederlandse woorden die in het Bulgaars zijn opgenomen, als identieke leenwoorden uit andere talen.

Veel Bulgaarse archieven en documenten zijn vernietigd, waardoor het niet mogelijk is het gebruik van een aantal woorden en uitdrukkingen te traceren en te bewijzen. Veel woorden worden gepresenteerd als leenwoorden uit het Russisch, maar ze zijn eerder overgenomen uit het Nederlands en andere Europese talen. Het Bulgaarse etymologische woordenboek uit 1971 is volledig gebaseerd op Sovjet-pseudowetenschap en bevat propaganda die iedereen kent, maar wordt, nu in digitale vorm, gepresenteerd als het enige geldige woordenboek voor grootschalige manipulatie.

Juist de etymologische studies van talen kunnen bekrompen nationalisme doorbreken en respect voor de geschiedenis en constructieve contacten tussen volkeren bevorderen, maar juist op dit gebied heeft Bulgarije het onderzoek niet vernieuwd, met name niet met behulp van nieuwe digitale methoden, maar heeft het zich tevreden gesteld met het kopiëren van de versteende Sovjetpropaganda op internet.

Bronnen:

Nicoline van der Sijs, „Klein uitleenwoordenboek“ (2006),
Nicoline van der Sijs „Etymologisch woordenboek“ (2001) и свързани с тях изследвания;

Rein van der Meulen, "Nederlandse woorden in het Russisch" uit 1959
Български етимологичен речник (1971г.)
Kaloyan Velikov, „From wafel to vafla: A mapping of Dutch loanwords in Bulgarian“; стандартни етимологични данни за праиндоевропейските корени и международната европейска терминология;
исторически изследвания за Петър Първи и руско-нидерландските контакти.

Tanya Stoyanova, "Dezelfde woorden tussen Nederlands en Bulgaars "

Dezelfde woorden tussen het Nederlands en het Bulgaars in Algemeen Nederlands Woordenboek ANW - Chart

Dezelfde woorden tussen het Nederlands en het Bulgaars in Algemeen Nederlands Woordenboek ANW - Charts

Dezelfde woorden tussen het Nederlands en het Bulgaars in "Chronologisch woordenboek" - Chart